Brühllisches Allerlei
Heinricha Grafa von Brühla (1700–1763)
To DRUGI taki na świecie (najprawdopodobniej) egzemplarz elementu z serwisu „Brühllisches Allerlei” Heinricha Grafa von Brühla (1700–1763), pierwszego ministra na dworze Augusta III Sasa.
Prezentowana misa (Waschbecken) stanowi element zestawu do mycia rąk (Lavabo), wchodzącego pierwotnie w skład dworskiego serwisu stołowego. Zestaw taki składał się z dwóch naczyń: dzbana na wodę (Wasserkanne / Gießkanne) oraz owalnej misy (Waschbecken). Ustawiano go przy stole bądź na konsoli w sali jadalnej, a nalewana z dzbana woda służyła do oczyszczenia dłoni między kolejnymi posiłkami, zwyczaj ten, zakorzeniony w etykiecie XVIII wieku, stanowił poza funkcją praktyczną również pewnego rodzaju symboliczny akt kultury stołowej.
Według badań Claudii Bodinek (Röbbing München; Keramos 235/236), do dnia dzisiejszego znana była jedynie JEDNA kompletna para tego typu naczyń- przechowywana w Państwowym Muzeum Ermitażu w Sankt Petersburgu. Odnaleziony egzemplarz stanowi więc prawdopodobnie DRUGIE znane na świecie świadectwo istnienia tej niezwykle rzadkiej formy z serwisu Brühllisches Allerlei.
Na podstawie źródeł archiwalnych (Arbeitsberichte z marca–maja 1745 roku) ustalono, iż formy zarówno dzbana, jak i misy opracował Johann Gottlieb Ehder, modelarz miśnieński, natomiast przy późniejszych pracach modyfikacyjnych uczestniczył Johann Friedrich Eberlein. Zgodnie z zapiskami archiwalnymi powstało ich tylko 24 komplety. Całość wchodziła w skład monumentalnego serwisu stołowego, znanego jako „Brühllischer Allerlei”, zamówionego przez hrabiego Heinricha von Brühla, pierwszego ministra na dworze Augusta III Sasa, króla Polski i elektora Saksonii.
Co ciekawe geneza słowa lavabo pochodzi z łaciny: lavare czyli „myć, obmywać”. Słowo to pierwotnie ma mocne zakorzenienie w liturgii katolickiej,gdzie m.in. w Psalmie 26(25),6 czytamy „Lavabo inter innocentes manus meas…” („Umyję ręce wśród niewinnych…”)
