Małpia Orkiestra
z 1753 roku, Johanna Joachima
Są takie serie w historii porcelany, które przestają być tylko dekoracją, a stają się opowieścią i na trwale zapisują się w świadomości odbiorców. „Małpia orkiestra” to jedna z nich.
Główne modele powstały w 1753 roku, spod ręki Johanna Joachima Kändlera, później nieco zmodyfikowane przez Petera Reinicke. Inspiracją były rysunki Christophe’a Hueta rozpowszechnione dzięki rycinom Jeana-Baptiste’a Guélarda z serii Singeries, ou différentes actions de la vie humaine représentées par des singes (Paryż 1741–1742). Małpy grające na skrzypcach, wiolonczeli, z bębnami czy przy pulpicie nutowym to nie tylko rokokowy żart, ale inteligentna satyra na ludzkie maniery i świadectwo teatralności epoki.
Pierwsza serię Kaendlera obejmowała ok dziewiętnaście figurek wraz z pulpitem na nuty. Wiadomo, że składający się z takiej liczby komplet nabyła Madame de Pompadour u paryskiego marszanda Lazare’a Duvaux. W latach 1765–1766 serię zmodyfikowano przy udziale Reinickego. Zachowane zespoły znajdują się dziś m.in. w Bayerisches Nationalmuseum oraz w zbiorach Ermitażu. Obecnie funkcjonuje 21 modeli oraz postumet na nuty, a cena jednej figurki w manufakturze oscyluje wokół 3 000 euro.
Przedmiotowe figurki pochodzą z manufaktury Edme Samsona, paryskiej wytwórni specjalizującej się w replikach form dawnych wzorów europejskich manufaktur, w tym Miśni. Samson potrafił niezwykle wiernie oddać charakter rokokowego modelunku, moim zdaniem najlepiej jeśli chodzi o tą serię.