O „zielonym Watteau” zapewne słyszeliście, ale o „niebieskim”? Cukiernica z pokrywką dekorowana tzw. „niebieskim Watteau”
Królewska Manufaktura w Miśni, ok. 1745 r. Cukiernica z pokrywką dekorowana tzw. „niebieskim Watteau” w typie fêtes galantes, inspirowanym twórczością Nicolasa Lancreta.
Malatura została wykonana przez Johanna Georga Heintzego techniką en camaïeu, w odcieniach błękitu, i reprezentuje wyjątkowo wysoki poziom artystyczny. Subtelność modelunku, miękkość scen figuralnych oraz ograniczenie palety barwnej do błękitów nadają dekoracji niezwykle wyrafinowany charakter.
W archiwach miśnieńskich znajdujemy informację, że w 1745 r. po raz pierwszy wyprodukowano serwis kawowy dekorowany postaciami w stylu Watteau malowanymi na niebiesko — określanymi jako „aus Blau”. W tym samym roku po raz pierwszy pojawiła się również naszkliwna dekoracja „niebieskich kwiatów niemieckich”, widoczna także na filiżance prezentowanej na zdjęciach.
Co szczególnie interesujące, w zbiorach SKD Porzellansammlung w Dreźnie znajduje się filiżanka o identycznej kolorystyce dekoracji, zbliżonym czasie powstania oraz — co najważniejsze — analogicznym opracowaniu złocenia przy krawędzi.
Z bardzo dużym prawdopodobieństwem, graniczącym wręcz z pewnością, można więc założyć, że prezentowana cukiernica oraz drezdeńska filiżanka pochodzą z tego samego serwisu.
Elementy dekorowane „niebieskim Watteau” należą do obiektów ultrarzadkich. W ciągu ponad dziesięciu lat zajmowania się porcelaną miśnieńską spotkałem jedynie kilka przykładów: uszkodzony talerzyk znajdujący się obecnie w mojej kolekcji, czekoladnicę prezentowaną niegdyś na aukcji Christie’s, wspomnianą filiżankę ze zbiorów drezdeńskich oraz opisywaną tutaj cukiernicę.
Nieco częściej spotykane są natomiast obiekty dekorowane wyłącznie niebieską malaturą kwiatową, jednak pełna dekoracja figuralna w typie Watteau, wykonana w błękitnym camaïeu, pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych i najrzadszych zjawisk w malarstwie naszkliwnym Miśni połowy XVIII wieku.
Miśnia w błękicie — subtelna, rzadka i absolutnie wyjątkowa.
